Type 5303
(formerly typ/3350)

Αἰγλήεις παράδεισος, Μουσῶν ἀγλαὸν ἄλσος
ἥδε βύβλος τελέθει σοφίην αὐχοῦσα Πλάτωνος,
τὴν χαρίτεσσιν ὑφήνας Βησσαρίων θεοειδὴς
παντοίης σοφίης ὑποθημοσύνας ἐνέπασσεν·
καί μιν ἐπισταμένως πραπίδεσσιν ἑῇσιν ἀρηρὼς
θῆκεν ἅπασι βροτοῖς μέγ’ ὄνειαρ θαῦμά τ᾽ ἰδέσθαι·
ὃς δή κεν ποθέῃσι Πλάτωνος δόγματα κεδνὰ
ἠδ᾽ ὑψηγορίην στήθεσσιν ἑοῖσι δαμῆναι
δεῦρ᾽ ἴτω, ἡδυπνόου λειμῶνος ἀπ᾽ ἀθανάτοιο
ἄνθεα δρεψόμενος σοφίης καλὰ τηλεθόωντα
καί μιν ὀΐω μᾶλλον τέρψεσθαι φίλον ἦτορ
ἐνδυκέως ὅς μιν μετιὼν ἐπὶ θυμὸν ἐρείσει
ἢ τέρποιθ’ εὑρὼν ἄφενος καὶ ἀθέσφατον ὄλβον,
Ἰνδίη ὅσσα φέρῃσιν ἰδ᾽ Ἀραβίη ἐρατεινή·
τῇ μὲν γὰρ ψυχὴν ὀνίνησιν, τῇ δ᾽ ἄρα σῶμα·
ἤδη καὶ πέπλον εἶδον Ἀθηναίης ἐνὶ βωμῷ
λαμπρόν τ᾽ ἠδ’ ἐρίτιμον, δαίδαλα πάντα φέροντα·
ἀλλ᾽ οὐ τόσσον ἔην δαιδάλμασι κεῖνος ἀγαυός,
ὅσσον ἄρ᾽ αὐτὴ μαρμαίρησιν βίβλος ἐραυγή·
οὐδὲ τόσ᾽ ἔργα ἔην ἀσκητὰ πέπλῳ ἐνὶ κείνῳ
ὁππόσ᾽ ἄρ᾽ εἰν αὐτῇ θεοείκελα ἔργα τέτυκται
τερπνά τε καὶ χαρίεντα θεοῦ κεν ὑφάσματα φαίης
ὅσσα γὰρ ἔργ᾽ ἀριδείκετα τῆς φύσιος τελέθοντι
ἠδ᾽ αὖ ὅσσα ὑπὲρ φύσιν οὐρανίης ἐριτίμου
δῶρα πέλοντι, ἰδ᾽ ὅσσα πρὸς ἦθος ῥυθμίζοντι
ὁππόσα τ᾽ αὖ διαλέξιος ἔκγονα καλλιόπης τε
πασάων ἐρικυδέα δῶρα βύβλῳ ἐνὶ τῇδε
εὖ δὴ πάγχυ γε καὶ κατὰ μοῖραν ἅπαντα γέγραπται
πάντα δ᾽ ἀληθείης ἱερῆς καλὰ τέκνα πέλοντι
ταύτῃ καὶ γὰρ χραισμῶν Βησσαρίων θεοειδὴς
τήνδε μάλ᾽ εὐφραδέως συνύφην᾽ ἐριθηλέα βύβλον
παύσας γραμματολοιγὸν νημερτοκτασιάων
ὃς βοόων μὰψ κοὐ κατὰ μοῖραν ἔριζε Πλάτωνι
οὐδὲν ὅλως εἰδὼς σοφίης ὑποθημοσυνάων·
ἀλλὰ σὺ χαῖρε, Πλάτων, πρόμον αὐχῶν Βησσαρίωνα
δῖον· ὃ δήτοι αἰὲν ἀεικέα λοιγὸν ἀμύνει·
ὃς καὶ τήνδε τέτευχε καλὴν δέλτον, μέγα ἔργον
ἠδὲ τεῆς σοφίης μνημήϊον ἐσσομένοισιν.
Ἀλλ᾽, ὦ Βησσαρίων μάκαρ, οὖλέ τε καὶ μέγα χαῖρε,
σεῖο δ᾽ ἀεὶ φάτις ἄμβροτος οὐρανὸν εὐρὺν ἱκάνοι·
οὕνεκά σ᾽ ὑψιμέδων θεὸς ἄφθιτος αἰθέρι ναίων
ὄλβιον οἷς δώροισι μετ᾽ ἀνθρώποισιν ἔθηκε,
παντοίην ἀρετὴν ἠδὲ κλέος ἐσθλὸν ὀπάσσας·
αὐτὰρ ἐγὼ σέο καὶ μετέπειτα μνήσομαι αἰὲν
σὴν σοφίην θάμα κλείων πᾶσι μετ’ ἀνθρώποισι
σήν τ᾽ ἀγανοφροσύνην, σὴν μειλιχίην τε,
λισσόμενος κρατερὸν θεόν, ἄμβροτον ἀρχὸν Ὀλύμπου,
ὄφρα τοι ἐς πολέας λυκάβαντας γῆρας ὀπάζῃ
ὄλβιον ἄκρον ἀωτεῦντι σοφίης ἁγνὸν ἄνθος.
Title(s) Ἀνδρονίκου Βυζαντίου ἐπίγραμμα ἐν ἑξαμέτρῳ εἰς τὸ Βησσαρίωνος καρδηνάλεως καὶ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως ὑπὲρ Πλάτωνος βιβλίον
Text source É. Legrand, 1892, Cent-dix lettres grecques de François Filelfe, Paris: 220-221
Text status Text completely known
Editorial status Not a critical text
Genre(s)
Person(s)
Poet
Andronikos Kallistos (15th c.) - RGK: I.18, II.25, III.31 - VGH: 30.F - PLP: V.10484
Metre(s) Dactylic hexameter
Subject(s)
Tag(s)
Critical Notes 19 an εὐαγὴ scribendum?
Translation(s) [35] Hail, o Plato, you who can boast as your first defender the divine
Bessarion. He averts from you shameful ruin,
he who has produced this nice book, a big work
and a memento of your wisdom for future generations.
O merry Bessarion, health and joy be with thee,
[40] and may your eternal glory reach the broad sky,
because the immortal God, ruling on high and dwelling in the sky
through his gifts made you fortunate amongst men,
providing you with every virtue and good fame:
and I shall remember you even in the future,
[45] celebrating frequently amongst all men your wisdom,
your gentleness and your kindness,
when invoking the powerful God, immortal head of the Olymp,
that he may yield you a happy old age for many years,
while you cull the choicest, purest flower of wisdom.
Language
English
Source(s)
G. Zoras, K. Yiavis, F. Pontani 2021, Greece, in F. Pontani, S. Weise (eds.), The Hellenizing Muse: A European Anthology of Poetry in Ancient Greek from the Renaissance to the Present, Berlin / Boston, 31-82: 40
Comment
Partial translation: vv. 35-48
Comment 19 ταύτῃ ] ταύτη Legrand

The poem also occurs in the manuscripts Laur. Plut. 31.24 (ff. 145r-146r) and Laur. Plut. 31.21 (ff. 129r-130r), where it does not function as a book epigram.
Bibliography
Number of verses 49
Occurrence(s) [22146] ιγλήεις παράδεισος μουσῶν ἀγλαὸν ἄλσος [1426-1475]
VENICE - Biblioteca Nazionale Marciana - gr. Z. 198 (coll. 744) [1426-1475] (f. 1v-2v)
(49 verses)
Acknowledgements

The credits system has been implemented in 2019. Credits from before the new system was in use might be incomplete.

Identification Vassis ICB 2005, 17: "Andron. Callistus, In laudem Bessarionis"
Permalink https://www.dbbe.ugent.be/types/5303
Last modified: 2023-11-17.